تفکر نقادانه +نقشِ مثبتِ آن در زندگی و رسیدن به تصمیماتی درست و منطقی

تفکرِنقادانه+مهارتی که خیلی ها ندارند

تفکر نقادانه دقیقاً به چه نوع تفکر و نگرشی اطلاق می‌شود؟

تفکرِنقادانه(critical thinking) به‌معنای توانایی تصمیم‌گیری و حلِ‌مشکلات برمبنای استدلال و شواهدِمنطقی و کنارگذاشتنِ احساسات در تصمیم‌گیری‌هاست.

  بر مبنای این‌نوع نگرش می‌توان تصمیماتِ مناسب‌تری گرفت.

تفکرِنقادانه،مهارتی کاملاً اکتسابی است و با تمرین می‌توان آن را به‌دست آورد.

تفکر نقادانه مهارتی کاملاً اکتسابی است و با تمرین و تکرار بدست می‌آید.
تفکر نقادانه تمرینی اکتسابی است و باتمرین و تکرار بدست می‌آید.

همه‌ی ما به‌اندازه‌ی کافی مشغله داریم و اغلب نیز بر این باوریم فرصت کافی برای رسیدگی به‌تمام ِمشکلات را نداریم.

بنابراین اگر بتوانیم از ابتدا تفکر انتقادی داشته‌باشیم، در دراز مدت می‌توانیم علاوه‌براینکه زمان را مدیریت کنیم،از تصمیماتِ‌اشتباه نیز دوری‌کرده و نتایجِ‌بهتری را برای خود رقم بزنیم.

نقش تفکرِنقادانه در خودکفاییِ‌ذهنی

تفکر نقادانه باعث میشود که ما به‌دنبالِ‌پاسخ و راهِ‌حلی منطقی و درست برای حلِ‌مشکلات باشیم.

تفکر نقادانه باعث میشود که ما به‌دنبالِ‌پاسخ و راهِ‌حلی منطقی و درست برای حلِ‌مشکلات باشیم.
تفکر نقادانه باعث میشود که ما به‌دنبالِ‌پاسخ و راهِ‌حلی منطقی و درست برای حلِ‌مشکلات باشیم.

این‌نوع تفکر کمک‌میکند تا مهارت‌هایِ‌شناختیِ خود را تقویت کنیم.

تفکرِنقادانه به‌ما اجازه می‌دهد که درون‌و‌بیرون هرچیزی را به‌خوبی بررسی کنیم و سپس توضیحاتی منطقی برای تصمیماتِ‌مان اتخاذ کنیم.

این‌نوع از تفکر دراین‌گونه موارد درتصمیماتِ‌مان، کمک‌کننده خواهدبود:

۱-ما را از توجه‌به احساسات و گرفتنِ‌تصمیماتِ‌احساسی دورمی‌کند.

۲-باعث می‌شود تمرکزمان برواقعیت و شواهدِمنطقی باشد.

۳-سبب‌می‌شود توانایی‌های خود را بالا ببریم،از تکبر دوری‌کنیم و توانایی‌هایِ‌مان را به‌درستی بسنجیم.

رابطه‌ی میانِ‌تفکرِنقادانه و مدیریتِ‌استرس

 

اگر بتوانید تفکرِنقادانه را در نگرش‌هایِ خود نهادینه کنیم،بااین توانایی خواهیم توانست حواسِ‌خود را به‌سویِ استدلال‌های معقولانه معطوف کنیم و از احساسات نیز دوری کنیم.

این‌نوع توانایی کمک‌می‌کند تا موقعیت‌های استرس‌زا را به‌آسانی مدیریت کنیم.

این نوع تفکر مهارتی است که با تمرین و تکرار در طولِ‌زمان به‌دست‌می‌آید.

استدلالِ‌خلاقانه توسطِ این تفکر تقویت‌می‌شود.

بااستفاده از تفکرِنقادانه می‌توان به راهِ‌حل‌هایی خلاقانه دست‌یافت.

ازطریق این‌نوع از تفکر،میتوان از میانِ موضوعاتِ‌مختلف و متفاوت،موضوعاتِ‌مرتبط با یکدیگر را شناسایی و دسته‌بندی کرد و سپس برایِ آنها راهِ‌حل‌هایی خلاقانه طراحی کرد.

فواید و اهمیت تفکرِ نقادانه

در اینجا به تأثیراتی که تفکرِنقادانه در زندگی میگذارد،می‌پردازم:

دید همه جانبه سؤال‌کردن را یادخواهیدگرفت

دید همه‌جانبه

تفکرنقادانه باعث‌می‌شود که موضوعات را از همه‌ی جوانب درنظر بگیریم و همه‌ی پیشنهادات را سریع،بدون اندیشیدن قبول نکنیم.

تفکرنقادانه باعث میشود به موضوعات ازجوانب مختلف بسنجیم.
تفکرنقادانه باعث میشود موضوعات را از جوانب مختلف بسنجیم.

این‌خصلت احتمالِ اشتباه‌وشکست را به‌حداقل می‌رساند.

مثلاً زمانی که ما مشغول درس‌خواندن هستیم و مطالب کتاب را دسته‌بندی می‌کنیم و برطبقِ‌مطالبِ دسته‌بندی‌شده مطالب را مطالعه می‌کنیم،راحت‌تر میتوانیم مطالب را در ذهن‌مان ماندگار کنیم یا در مثالی دیگر :تصورکنید یکی از دوستان‌تان به‌شما پیشنهاد داده‎‌است تا با او دریک شرکتِ‌تجاری شریک شوید،شما زمانی‌که تمام‌جوانبِ موضوع را درنظر گرفته و از هرجهت آن را بررسی کنید ، پس از تأملِ درست میتوانید تصمیمی منطقی اتخاذ کنید که احتمالِ‌شکستِ کمتری در آن وجود داشته‌باشد.

سؤال کردن را یادخواهیم‌گرفت

تفکرنقادانه به‌ما کمک‌می‌کند تا نحوه‌ی طرح‌کردن سؤال را یادبگیریم.

کی و کجا سؤال‌کردن از مزیت‌های تفکرِنقادانه است.

ناتوانی درطرحِ‌سؤالِ‌‍‌درست باعث‌میشود که ما در حلِ‌مسائل و رسیدن به جوابِ‌درست شکست بخوریم.

ناتوانی در طرحِ‌سؤال نیز بدین علت است که مغز به‌درستی تمام جوانبِ‌موضوع را تجزیه‌وتحلیل نکرده است،بنابراین از طرحِ‌سؤال نیز خودداری می‌کند.

شرایطِ‌استفاده از تفکرِنقادانه

برای اینکه بتوانیم تفکرنقادانه را در زندگی به‌کار بگیریم باید سه شرطِ‌اصلی داشته‌باشد که آقای ادوراد‌گسلر این نظریه را اولین‌بار مطرح‌کرده است:

مداومت درتجزیه و تحلیلِ‌ذهنی مطالب را بادلیل و مدرک قبول کنید. نتیجه‌گیری کنید.

مداومت در تجزیه و تحلیلِ ذهنی

برای رسیدن به تفکرنقادانه باید به‌دنبال تجزیه‌وتحلیلِ مطالب‌وافکارِ افراد باشیم.

این‌موضوع درپرورشِ تفکرِنقادانه به‌ما کمک می‌کند.

مطالب رابادلیل و مدرک قبول کنید.

بعدازشنیدن هرمطلب و حرفی،باید به‌دنبال دلیل و مدرک باشیم.

این‌ویژگی باعث می‌شود فریبِ هرحرفی را نخورده و بدونِ‌دلیل و مدرک نیز تصمیم نگیریم.

نتیجه‌گیری کنید.

دراین مرحله نوبت به نتیجه‌گیری می‌رسد که با استفاده از تجزیه و تحلیل‌هایِ ذهنی و دلایل و مدارک به نتیجه‌گیریِ کلی دست می‌یابیم و مسیرِخود را تعیین می‌کنیم.

این سه‌شرطِ گفته‌شده،مراحلِ‌اصلیِ داشتن و پرورش تفکرِ نقادانه است.

مراحلِ تفکرنقادانه


تفکرِنقادانه دارای دومرحله‌ی ذهنی است.
مرحله‌ی‌اول زمانی است که ما اطلاعاتی را ردریافت کرده‌ایم و شروع به‌تجزیه‌و تحلیلِ آن می‌کنیم.
مرحله‌ی دوم زمانی اتفاق‌می‌افتد که ما بااستفاده از دانش و اطلاعاتِ خود باید تصمیمی را اتخاذ کنیم.
اما باید توجه داشته‌باشم که تمامی این‌مراحل درمدت زمانِ‌کوتاهی رخ می‌دهد و ما زمانِ‌زیادی برای فکرکردن و تصمیم‌گیری نداریم و با تمرینِ‌مداوم است که میتوان این مهارت درخود پرورش دهیم.


تمریناتی برایِ پرورش تفکرنقادانه

فازِ اولِ پرورش تفکر نقادانه

خطِ‌فکریِ‌مخاطب را پیداکنید. نتایجِ‌خود را زیرِسؤال ببرید. دلیل و مدرک پیدا کنید.

خطِ فکریِ مخاطب را پیداکنید.

مرحله‌ی اول تعیین خطِ فکری مخاطب‌مان است که مطلبی را به ما ارائه می‌دهد.

باید این سؤال را نیز از خودمان بپرسیم که قصد شخص از مطرح‌‎‌کردن این سؤال چیست و چه منظوری دارد؟

سه سؤال است که پرسیدنِ آن کمکِ‌بزرگی به ما میکند:

خطِ‌فکری و زاویه‌دیدِفکر چگونه است؟

هدف او از مطرح‌کردن این مطالب چیست؟

نتیجه‌گیری اواز بیانِ این‌موضوع چیست؟

نتایجِ‌خود را زیرِسؤال ببرید.

بعد از پاسخ به سؤالاتِ‌بالا باید یک بارِدیگر سؤالاتِ‌خود را بررسی کنید و زیرِسؤال ببرید.

این کار باعث میشود شما از نتیجه‌گیریِ خود مطمئن شوید.

دلیل و مدرک پیدا کنید.

در این مرحله بارِدیگر درستی و نادرستیِ مطلب را بررسی کنید.

برایِ‌اطمینان از بررسی باید به‌دنبالِ دلیل و مدرکِ‌درست باشیم.

بنابراین باید بدانید هرحرفی ارزشمند و قابلِ‌قبول نیست.

فازِدومِ پرورشِ تفکرِنقادانه

مطالب را از فیلترِذهنی خود عبور دهید. منطقی تصمیم بگیرید. پاسخ‌های جسورانه و دقیق ارائه دهید. خودتان را جایِ مخاطب بگذارید.

فازِ دوم:بررسی مطالب و تصمیم‌گیریِ درست

مطالب را از فیلترِ ذهنی خود عبور دهید.

در این مرحله باید خلق‌وخو،روحیات و منافعِ خود را سنجیده و سپس تصمیم‌گیری کنیم.

منطقی تصمیم بگیرید.

هدفِ صلی داشتن تفکرِنقادانه این است که به تصمیم‌گیریِ منطقی منجر می‌شود.

بنابراین بهتراست تصمیمات‌تان برپایه‌ی دلایلی درست و منطقی بنا شده باشد.

پاسخ‌های جسورانه و دقیق ارائه دهید.

نباید بدون دلیل حرفی را تأیید کنید.

اگر با موضوع و یا حرفی مخالفت دارید،جسورانه و با بیانِ شفاف نظر خود را اعلام کرده و سپس دلیلِ مخالفت‌مان را بیان کنیم.

این مخالفت باید نقادانه و بادلیل و مدرک همراه باشد.

خودتان را جایِ مخاطب بگذارید.

آخرین عاملی که باعث میشود تفکرِ نقادانه داشته باشید اینست که خود را جایِ مخاطب قرار دهید و از دریچه‌ی ذهنِ او به موضوع نگاه کنید.

سخنِ آخر

تفکرِ نقادانه به ما کمک میکند تا یک موضوع را از زوایایِ‌مختلف بررسی کنیم.

خود را جایِ طرفِ مقابل قرار دهیم و عکس‌العمل‌شان را پیش‌بینی کنیم.

این فکر در مقابله با افکارِمنفی نقشِ مؤثری دارد و درستی و نادرستی کارمان را مطابق با دیدگاه دیگران بررسی می‌کنیم .

 

 

به اشتراک بگذارید
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در linkedin
پست های مرتبط

5 پاسخ

    1. ممنونم جناب محمدی بابت حضور و وقتی که گذاشتید. ان شالله با آموزشهای خوبتون بتونم موفق بشم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *